Bệnh thương hàn là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên dê. Bệnh do vi khuẩn Salmonella gây ra, loài vi khuẩn này gây bệnh trên nhiều loại gia súc, gia cầm và có khả năng gây ảnh hưởng sang cả con người.
Bệnh thương hàn trên dê ngày càng quan trọng bởi sự thay đổi mô hình truyền lây, tỷ lệ nhiễm, sự đề kháng thuốc và sức khỏe con người, gây nhiều thiệt hại kinh tế trong ngành chăn nuôi dê. Trong bài viết này, Phòng Kỹ thuật thực địa Fivevet sẽ chia sẻ nguyên nhân, triệu chứng, bệnh tích, cách phòng và điều trị bệnh thương hàn trên dê.
Bệnh thương hàn trên dê1. Nguyên nhân gây bệnh thương hàn trên dê
Salmonella là một loại vi khuẩn Gram âm, hình que, không sinh nha bào. Nó có đến 2400 serotype được tìm ra, trong đó S. Typhimurium được ghi nhận là phổ biến nhất.
Đường lây truyền phổ biến nhất là đường phân, miệng. Vi khuẩn có thể gây bệnh cho con người nếu chúng ta tiêu thụ các loại thịt còn sống, sữa chưa được tiệt trùng.
Tỷ lệ dê mang trùng tăng khi các có căng thẳng từ việc vận chuyển, thay đổi thức ăn đột ngột, đẻ non. Các nguy cơ làm dê dễ mắc bệnh thương hàn: chuồng trại vệ sinh kém, máng ăn uống thiết kế chưa tốt, dê con không được bú sữa đầu.
Các nguồn nguy cơ lây nhiễm Salmonella ở dêKhi vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể thú qua đường miệng, chúng sẽ khu trú lại ở ruột, đặc biệt là hồi tràng, gây viêm ruột dẫn đến tiêu chảy, mất nước, mất điện giải.
Khi ruột bị hư hại nặng tạo điều kiện vi khuẩn vào máu gây nhiễm trùng máu, ngoài ra vi khuẩn này còn có sinh ra độc tố.
2. Triệu chứng bệnh thương hàn trên dê
Có 3 kiểu nhiễm khuẩn Salmonella được ghi nhận: nhiễm trùng huyết với dê sơ sinh, viêm ruột với dê con trước cai sữa và viêm ruột ở dê trưởng thành. Mức độ nghiêm trọng của bệnh tỷ lệ nghịch số tuổi của thú bệnh.
Biểu hiện bệnh thương hàn trên dê thay đổi theo lứa tuổiNhiễm trùng máu ở dê con sơ sinh
Không có biểu hiện rõ ràng, dê con có thể chết ở thể cấp tính trong vòng 36 giờ.
Viêm ruột ở dê con trước cai sữa (2–8 tuần)
- Mệt mỏi, chán ăn, sốt cao 41,7ºC. Tiêu chảy, phân có nhiều nước, màu vàng đến nâu xanh.
- Con vật trở nên kiệt quệ vì mất nước và điện giải nhanh, nằm nghiêng một bên.
- Nếu bị nặng dê con có thể chết từ khoảng 8 giờ khi bị tiêu chảy, nhưng hầu hết các trường hợp chết từ 1–2 ngày. Tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết cao.
Viêm ruột ở dê trưởng thành
- Xuất hiện lẻ tẻ và ít nghiêm trọng hơn. Tỷ lệ mắc và chết cũng thấp hơn. Chán ăn, suy nhược, sốt.
- Tiêu chảy ra nước có màu vàng, xám, nâu xanh, có mùi hôi. Tiêu chảy khiến thú bị mất nước và điện giải và gây tử vong nếu tình trạng kéo dài 24–48 giờ.
- Bệnh có thể khỏi và chuyển sang thể mãn tính nhưng lại tái phát nhiều lần khiến thú suy nhược, hốc hác và có thể thiếu máu.
3. Bệnh tích bệnh thương hàn trên dê
- Những con dê sơ sinh chết do nhiễm trùng máu: xuất huyết thanh mạc, tích dịch ở xoang bao tim, xoang bụng, ruột tích khí.
- Dê cai sữa và dê trưởng thành: xuất huyết thanh mạc, tràn dịch ở xoang bao tim, xoang bụng, tắc nghẽn gan phổi, viêm hoại tử ruột.
- Sự phù nề các tế bào dạ múi khế, giãn nở đầu nhung mao ruột, các tế bào vụn, nhiều tế bào thực bào. Ổ viêm, hoại tử ở gan, hạch bạch huyết.
4. Phòng bệnh thương hàn trên dê
- Thực hiện các biện pháp vệ sinh, tiêu độc và khử trùng một cách hiệu quả, cùng việc duy trì sạch sẽ và thông thoáng trong chuồng trại, giúp tránh tình trạng stress ảnh hưởng đến gia súc và từ đó, ngăn chặn không chỉ những bệnh liên quan đến thương hàn mà còn nhiều bệnh khác.
- Đảm bảo nguồn nước uống và thức ăn luôn được đảm bảo chất lượng và vệ sinh.
- Do vi khuẩn này thường tồn tại trong môi trường, việc bổ sung vitamin và các loại thuốc bổ cho dê trở nên cực kỳ quan trọng. Điều này giúp tăng cường khả năng miễn dịch cho dê, giúp phòng tránh được nhiều loại bệnh khác nhau.
- Tiêm phòng vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo.
5. Điều trị bệnh thương hàn trên dê
Cách ly những con có biểu hiện ốm, truyền dịch, điện giải để bù nước và duy trì thể tích hệ tuần hoàn, điều chỉnh cân bằng acid-bazo, hạn chế tác động của độc tố, khống chế vi khuẩn và điều trị các triệu chứng.
Phòng và điều trị bệnh thương hàn trên dêBệnh thương hàn trên dê có thể gây nhiễm trùng máu, viêm ruột, tiêu chảy, mất nước và điện giải, đặc biệt ở dê con. Việc vệ sinh, tiêu độc, khử trùng, đảm bảo nguồn nước và thức ăn, tiêm phòng vắc xin và xử lý sớm dê có biểu hiện bệnh có vai trò quan trọng trong phòng và kiểm soát bệnh.
Bài viết được biên soạn bởi Phòng Kỹ thuật thực địa - Công ty cổ phần thuốc thú y Trung ương 5 (Fivevet).
Câu hỏi thường gặp
1. Bệnh thương hàn trên dê lây truyền qua đường nào?
Đường lây truyền phổ biến nhất là đường phân – miệng. Vi khuẩn cũng có thể gây bệnh cho con người khi tiêu thụ thịt còn sống hoặc sữa chưa được tiệt trùng.
2. Dê con trước cai sữa mắc bệnh có triệu chứng gì?
Dê con từ 2–8 tuần tuổi có thể mệt mỏi, chán ăn, sốt cao 41,7ºC, tiêu chảy phân nhiều nước màu vàng đến nâu xanh, kiệt quệ vì mất nước và điện giải.
3. Bệnh thương hàn gây những bệnh tích gì trên dê?
Bệnh tích có thể gồm xuất huyết thanh mạc, tích dịch ở xoang bao tim và xoang bụng, viêm hoại tử ruột, phù nề tế bào dạ múi khế, giãn đầu nhung mao ruột và ổ viêm, hoại tử ở gan, hạch bạch huyết.
4. Làm thế nào để phòng bệnh thương hàn trên dê?
Cần thực hiện vệ sinh, tiêu độc, khử trùng, duy trì chuồng trại sạch sẽ và thông thoáng, đảm bảo chất lượng thức ăn và nước uống, bổ sung vitamin, thuốc bổ và tiêm phòng vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo.
5. Khi phát hiện dê mắc bệnh cần làm gì?
Cần cách ly những con có biểu hiện ốm, truyền dịch và điện giải để bù nước, duy trì thể tích hệ tuần hoàn, điều chỉnh cân bằng acid-bazo, hạn chế tác động của độc tố, khống chế vi khuẩn và điều trị các triệu chứng.
Xem thêm:
024 3376 6868 
info@fivevet.vn 
Đăng nhập 
VN
ENG
