Ký sinh trùng đường máu và bệnh đầu đen là những bệnh nguy hiểm thường gặp trong chăn nuôi, khiến vật nuôi suy nhược nhanh, giảm tăng trọng và thiệt hại lớn về kinh tế. Cùng Fivevet tìm hiểu giải pháp giúp vật nuôi nhanh hồi phục, khỏe mạnh trở lại sau bệnh.
Bệnh ký sinh trùng đường máu và đầu đen
Ký sinh trùng đường máu lây truyền qua vector hút máu (ve, ruồi, mòng,…); gây thiếu máu, suy nhược, xuất huyết nội tạng, tổn thương gan.
Trong khi đó, bệnh đầu đen do Histomonas meleagridis gây ra trên gia cầm, ký sinh ở manh tràng và gan, lây qua giun kim manh tràng, đặc trưng bởi tiêu chảy phân vàng lưu huỳnh, các ổ hoại tử trên gan, viêm/hoại tử manh tràng và có thể gây tỷ lệ chết cao.
Trong quá trình mắc bệnh, vật nuôi thường:
- Tổn thương niêm mạc tiêu hóa
- Xuất huyết
- Thiếu máu
- Suy giảm chức năng gan
Do đó, bên cạnh thuốc điều trị ký sinh trùng đặc hiệu, cần phối hợp các nhóm sản phẩm hỗ trợ nhằm tăng hiệu quả điều trị và giúp cơ thể hồi phục nhanh chóng.
1. Nhóm ngăn ngừa xuất huyết, tổn thương niêm mạc
Các sản phẩm chứa vitamin K và vitamin A có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa xuất huyết, hỗ trợ quá trình đông máu và thúc đẩy tái tạo, phục hồi niêm mạc bị tổn thương.
2. Nhóm bổ máu, tái tạo máu
Việc bổ sung các thành phần như Sắt, vitamin B9 và vitamin B12 giúp cải thiện tình trạng thiếu máu, kích thích tạo hồng cầu, từ đó nâng cao sức khỏe tổng thể cho vật nuôi, đặc biệt giai đoạn sau khi mắc bệnh.
3. Nhóm giải độc và tăng cường chức năng gan
Các hoạt chất như Methionin, Acetyl D,L- Methionin, Silymarin,… hỗ trợ chức năng gan, tăng cường quá trình giải độc và bảo vệ tế bào gan.
Ngoài ra, các sản phẩm kích thích và hỗ trợ tiêu hóa chứa Probiotics, Prebiotics, Enzyme,… giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng. Đồng thời, các sản phẩm tăng cường sức đề kháng như Beta-Glucan.C, Five-Anti Virus, Five-Multivit,… giúp nâng cao miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm trùng kế phát và tái phát bệnh.

Sản phẩm nâng cao miễn dịch
I. Nhóm ngăn ngừa xuất huyết, phục hồi niêm mạc
1.1. Vitamin A
Vitamin A đóng vai trò quan trọng trong quá trình biệt hóa tế bào biểu mô, giúp ngăn ngừa hiện tượng sừng hóa và thoái hóa biểu mô, đồng thời thúc đẩy tổng hợp protein liên kết gian bào nhằm ổn định cấu trúc mô.
Nhờ đó, vitamin A giúp:
- Phục hồi niêm mạc bị tổn thương
- Duy trì tính toàn vẹn của lớp biểu mô
- Bảo vệ các cơ quan quan trọng như ruột và gan
Bên cạnh đó, vitamin A là tiền chất tham gia điều hòa miễn dịch thông qua việc kích thích biệt hóa tế bào T và B, đồng thời làm tăng sản xuất kháng thể IgA tại niêm mạc ruột.
Từ đó tăng cường miễn dịch, đặc biệt là miễn dịch niêm mạc. Việc bổ sung vitamin A giúp cải thiện tình trạng suy kiệt, hỗ trợ cơ thể hồi phục nhanh hơn sau bệnh.
Five-Amproli.KA và Five-Amsucox là các sản phẩm của Fivevet hỗ trợ điều trị cầu trùng, đồng thời bổ sung vitamin A giúp phục hồi niêm mạc ruột và tăng sức đề kháng cho vật nuôi.
1.2. Vitamin K
Vitamin K là một yếu tố thiết yếu tham gia trực tiếp vào quá trình đông máu thông qua cơ chế: hoạt hóa các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K và tham gia vào quá trình tổng hợp Prothrombin – tiền chất của Thrombin, giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành cục máu đông.
Ngoài ra, vitamin K còn tham gia hoạt hóa Protein C và S, giúp điều hòa quá trình đông máu.
Nhờ các tác động đó, vitamin K giúp giảm tình trạng xuất huyết nội, xuất huyết dưới da, niêm mạc ruột, manh tràng; đồng thời hỗ trợ ổn định tuần hoàn trong giai đoạn bệnh nặng.
Các sản phẩm bổ sung Vitamin K của Fivevet như Hado-Vitamin K, Five-Vitamin K, Five-Vitamin K Inj và Five-Ampro.K Oral giúp hỗ trợ đông máu, giảm xuất huyết và bảo vệ niêm mạc cho vật nuôi trong giai đoạn bệnh.

Sản phẩm bổ sung vitamin A&K
2. Nhóm bổ máu, tái tạo máu
2.1. Vitamin B12
Vitamin B12 là yếu tố thiết yếu cho quá trình tạo máu và chuyển hóa tế bào, với các vai trò quan trọng:
- Tham gia tổng hợp ADN, thúc đẩy phân chia tế bào
- Kích thích biệt hóa hồng cầu tại tủy xương
- Tham gia chuyển hóa acid béo và acid amin, giúp duy trì cân bằng chuyển hóa và cung cấp năng lượng
Nhờ các chức năng này, vitamin B12 giữ vai trò quan trọng trong:
- Kích thích tái tạo hồng cầu sau khi đã kiểm soát ký sinh trùng
- Hỗ trợ phục hồi chức năng tủy xương
- Có thể bổ sung sớm ngay cả khi vật nuôi còn thiếu máu
- Hỗ trợ chức năng gan và tăng cường giải độc
- Thúc đẩy tái tạo niêm mạc ruột bị tổn thương
- Cải thiện chuyển hóa năng lượng, giúp vật nuôi nhanh khỏe lại
Một số sản phẩm bổ sung Vitamin B12 của Fivevet giúp hỗ trợ tạo máu, phục hồi thể trạng và tăng cường chuyển hóa cho vật nuôi sau bệnh: Five-Acemin.B12, Five-Acemin.B12 Oral, Five-Fe.B12, Five-Fe.B12 20%, Five-Butasal, Five-Anti virus,...
2.2. Vitamin B9 (Acid folic)
Vitamin B9 (Acid folic) là co-enzyme quan trọng trong quá trình chuyển hóa của cơ thể, cần thiết cho:
- Tổng hợp thành phần ADN
- Phân chia tế bào tại tủy xương – nơi sản sinh hồng cầu
- Tái tạo tế bào niêm mạc ruột
- Phối hợp với vitamin B12 để tạo hồng cầu bình thường
Nhờ đó, vitamin B9 giúp:
- Vật nuôi nhanh phục hồi lượng hồng cầu sau bệnh
- Giảm tình trạng thiếu máu kéo dài
- Thúc đẩy tái tạo biểu mô ruột bị tổn thương
Đặc biệt, vitamin B9 nên được bổ sung sau giai đoạn mắc bệnh hoặc khi vật nuôi sử dụng kháng sinh dài ngày, nhằm bù đắp sự suy giảm tổng hợp acid folic nội sinh.
Five-Antiviru sản phẩm bổ sung Vitamin B9 của Fivevet
2.3. Sắt có vai trò gì trong phục hồi thiếu máu ở vật nuôi?
Sắt là khoáng chất thiết yếu đối với quá trình tạo máu và phục hồi thể trạng sau bệnh, đặc biệt trong các trường hợp ký sinh trùng đường máu gây thiếu máu.
Vai trò quan trọng của sắt gồm:
- Là thành phần cấu tạo của Hemoglobin và Myoglobin, cần thiết cho quá trình tạo hồng cầu và vận chuyển oxy.
- Tham gia cấu tạo hoặc hoạt hóa các enzyme oxy hóa – khử trong cơ thể.
Do đó, sắt hỗ trợ tạo máu, cải thiện sức bền, hồi phục và tăng trưởng sau bệnh, đặc biệt trong bệnh ký sinh trùng đường máu.
Tuy nhiên, việc sử dụng sắt trong và sau khi mắc bệnh cần lưu ý:
- Nhiều ký sinh trùng cần sắt để sinh trưởng nên chỉ dùng sau giai đoạn cấp, khi ký sinh trùng đã được kiểm soát.
- Cần thận trọng khi sử dụng sắt cho các đối tượng như: động vật sinh non, có trọng lượng sơ sinh thấp, thiếu vitamin E, selenium; đàn có nái bị kém sữa ngay sau khi đẻ.
- Nên sử dụng Sắt cùng lúc với sản phẩm chứa vitamin C do vitamin C hỗ trợ chuyển hóa Fe(III) thành Fe(II) – dạng sắt có hoạt tính sinh học trong cơ thể.
Sản phẩm có thể tham khảo: Five-Fe.B12, Five-Fe.B12 20% giúp bổ sung sắt kết hợp vitamin B12, hỗ trợ tạo máu và phục hồi thể trạng cho vật nuôi sau bệnh.

Sản phẩm bổ sung Sắt
3. Vì sao cần bổ sung nhóm giải độc gan khi vật nuôi mắc bệnh ký sinh trùng?
Trong bệnh ký sinh trùng đường máu và bệnh đầu đen, gan là cơ quan chịu tổn thương nặng do tan máu, nhiễm độc và viêm kéo dài. Vì vậy, bổ sung các hoạt chất hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan là bước quan trọng giúp vật nuôi nhanh hồi phục.
Các hợp chất thường dùng gồm: N-acetyl-L-methionine, Methionine, Betaine, Silymarin,…
Cơ chế giúp gan phục hồi:
- Giảm stress oxy hóa nhờ việc tăng tổng hợp GSH nội sinh để trung hòa gốc tự do phát sinh trong quá trình tan máu, đặc biệt là sự giải phóng Hemoglobin và sắt. Từ đó giúp ổn định màng tế bào gan, hạn chế tổn thương gan.
- Cung cấp nhóm Methyl, Sulfhydryl và tăng hoạt động các enzym liên hợp giải độc, qua đó chất độc tạo ra do tan máu, viêm của ruột được chuyển thành dạng dễ dàng đào thải hơn, giảm tích tụ chất độc trong gan.
- Kích thích tổng hợp Protein và Phospholipid, từ đó thúc đẩy phân chia tế bào gan, tái tạo tế bào gan, giúp phục hồi chức năng gan.

Quá trình tổng hợp GHS nhờ Methionine
Sản phẩm giúp giải độc gan
4. Biện pháp phòng bệnh ký sinh trùng đường máu và bệnh đầu đen hiệu quả
Khi đối mặt với bệnh ký sinh trùng đường máu hoặc bệnh đầu đen, phòng bệnh đóng vai trò rất quan trọng nhằm hạn chế lây lan mầm bệnh và giảm thiểu thiệt hại trong chăn nuôi. Trong đó, kiểm soát vật chủ trung gian truyền bệnh (vector) là biện pháp then chốt.
4.1. Phòng bệnh đầu đen bằng cách tiêu diệt giun kim
Sản phẩm trị ký sinh trùng
4.2. Phòng ký sinh trùng đường máu bằng cách kiểm soát côn trùng hút máu
Đối với bệnh ký sinh trùng đường máu, việc cần làm là kiểm soát và tiêu diệt các côn trùng trung gian truyền bệnh như ve, ruồi, mòng,… bằng các sản phẩm chuyên dụng như: Five-Tox, Five-Cymethrin, Five-Permethrin, Five-Larva Kill, Five-Kill Fly T, Five-Kill Fly I.
Đồng thời, cần chú trọng sát trùng chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi bằng các sản phẩm như Five-Iodine, Five-BGF, Five-B.K.G, Five-Perkon 3S,…

Sản phẩm sát trùng
Bài viết được biên soạn bởi Phòng Nghiên cứu phát triển Dược - Công ty cổ phần thuốc thú y Trung ương 5 (Fivevet).
Câu hỏi thường gặp:
1. Vì sao vật nuôi mắc ký sinh trùng đường máu thường bị thiếu máu nặng?
Ký sinh trùng đường máu xâm nhập và phá hủy hồng cầu, đồng thời gây xuất huyết nội tạng. Điều này làm giảm số lượng tế bào máu, khiến vật nuôi xanh xao, suy nhược và giảm sức đề kháng.
2. Sau khi điều trị ký sinh trùng, vì sao vật nuôi vẫn chậm hồi phục?
Sau bệnh, vật nuôi thường bị tổn thương niêm mạc ruột, thiếu máu và suy giảm chức năng gan. Nếu không bổ sung các nhóm hỗ trợ như vitamin A, K, B12, B9, sắt, thuốc bổ gan và men tiêu hóa, cơ thể sẽ hồi phục chậm và dễ tái phát bệnh.
3. Khi nào nên bổ sung sắt cho vật nuôi bị ký sinh trùng đường máu?
Chỉ nên bổ sung sắt sau khi đã kiểm soát được ký sinh trùng, vì nhiều loại ký sinh trùng cũng cần sắt để phát triển. Bổ sung đúng thời điểm giúp tái tạo hồng cầu và phục hồi thể trạng hiệu quả hơn.
4. Vì sao cần bổ sung thuốc giải độc gan khi vật nuôi mắc các bệnh ký sinh trùng?
Gan chịu áp lực lớn do độc tố sinh ra từ quá trình tan máu và viêm ruột. Các sản phẩm bổ gan giúp tăng thải độc, bảo vệ tế bào gan và thúc đẩy tái tạo tế bào gan, từ đó giúp vật nuôi phục hồi nhanh hơn.
5. Phòng bệnh ký sinh trùng đường máu cần chú ý điều gì nhất?
Biện pháp quan trọng nhất là kiểm soát côn trùng hút máu như ve, ruồi, mòng… Vì đây là nguồn lây truyền chính. Kết hợp vệ sinh môi trường và tăng sức đề kháng cho vật nuôi sẽ giúp phòng bệnh hiệu quả.
Xem thêm:
- Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị giun sán hiệu quả cho vật nuôi
- Giải pháp thúc đẩy tăng trọng an toàn và hiệu quả trong chăn nuôi
- Giải pháp diệt côn trùng hiệu quả trong chăn nuôi giúp tối ưu hóa năng suất