Phát hiện Salmonella trong thực phẩm bằng quy trình xét nghiệm thú y chuẩn ISO giúp kiểm soát nguy cơ, đảm bảo an toàn thực phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi.
Fivevet sẽ giúp bạn hiểu rõ quy trình phát hiện Salmonella một cách khoa học, chính xác và dễ triển khai trong thú y.
Phương pháp và quy trình phát hiện Salmonella
1. Vì sao cần xét nghiệm Salmonella?
Salmonella spp. là một trong những tác nhân hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm có nguồn gốc từ động vật. Vi khuẩn này có thể tồn tại âm thầm trong nhiều nguồn khác nhau như:
- Gia cầm, lợn, gia súc
- Thịt, trứng và sản phẩm chế biến
- Môi trường chăn nuôi, nước uống, thức ăn
Nếu không được phát hiện và kiểm soát sớm, Salmonella có thể xâm nhập toàn bộ chuỗi thực phẩm, làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho trang trại, doanh nghiệp và ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.
Xét nghiệm thú y chính là “chốt chặn đầu tiên” giúp phát hiện và kiểm soát nguy cơ này ngay từ trang trại, góp phần đảm bảo an toàn sinh học và chất lượng sản phẩm đầu ra.
2. Quy trình phát hiện Salmonella theo chuẩn kỹ thuật thú y
Quy trình phát hiện Salmonella được xây dựng theo nguyên tắc chuẩn phòng thí nghiệm, phù hợp với ISO/IEC 17025, đảm bảo:
- Độ nhạy cao
- Độ đặc hiệu tốt
- Áp dụng được trong xét nghiệm thường quy
Quy trình gồm các bước chính: Tăng sinh không chọn lọc, tăng sinh chọn lọc, phân lập trên môi trường thạch và định danh bằng sinh hóa hoặc PCR.
2.1. Thu thập và bảo quản mẫu
Các loại mẫu thường được sử dụng để phát hiện Salmonella bao gồm:
- Phân động vật
- Mẫu ruột, gan, lách
- Mẫu thịt, trứng và sản phẩm có nguồn gốc động vật
- Mẫu thức ăn chăn nuôi và nước uống
Mẫu được thu thập bằng dụng cụ vô trùng nhằm tránh nhiễm chéo. Sau khi thu, mẫu cần được bảo quản ở nhiệt độ 2–8°C và vận chuyển đến phòng xét nghiệm trong vòng 24 giờ để đảm bảo độ chính xác.
2.2. Tăng sinh không chọn lọc
Ở bước này, mẫu được ủ trong môi trường Peptone Water ở 37°C trong 18–24 giờ.
Mục đích là giúp phục hồi các tế bào Salmonella bị stress trong môi trường tự nhiên và tăng mật độ vi khuẩn, tạo điều kiện thuận lợi cho các bước tiếp theo.
2.3. Tăng sinh chọn lọc
Sau khi tăng sinh không chọn lọc, mẫu được chuyển sang các môi trường chuyên biệt:
- Rappaport–Vassiliadis (42°C)
- Tetrathionate broth (37°C)
Các môi trường này giúp ức chế vi khuẩn không mong muốn, tạo điều kiện để Salmonella phát triển ưu thế.
2.4. Phân lập trên môi trường thạch
Các môi trường thạch phổ biến được sử dụng gồm:
- XLD agar
- Brilliant Green agar (BG)
Dựa trên đặc điểm khuẩn lạc, có thể nhận diện nhanh Salmonella:
- Trên XLD agar: khuẩn lạc màu đỏ, có thể có tâm đen
- Trên BG agar: khuẩn lạc màu hồng hoặc đỏ, hình tròn, bề mặt nhẵn
Đây là bước quan trọng giúp sàng lọc ban đầu trước khi tiến hành định danh.
Phân lập Salmonella trên môi trường thạch
2.5. Nhận diện khuẩn lạc nghi ngờ
Đây là bước nâng cao trong quy trình xét nghiệm hiện đại.
- Salmonella tạo khuẩn lạc màu đỏ tươi đặc trưng
- Các vi khuẩn khác thường không màu hoặc bị ức chế
Việc sử dụng Rambach™ Agar mang lại nhiều lợi ích:
- Giảm nhầm lẫn trong nhận diện
- Rút ngắn thời gian đọc kết quả
- Tăng độ tin cậy của xét nghiệm
Nhận diện nhanh bằng Rambach™ Agar2.6. Định danh xác nhận bằng sinh hóa hoặc PCR
Đây là bước cuối cùng nhằm khẳng định chính xác sự hiện diện của Salmonella spp.
Bao gồm các phương pháp:
- Nhuộm Gram: xác định trực khuẩn Gram âm
- Thử nghiệm sinh hóa (KIA, Urease, Lysine,…)
- PCR
Kết quả chỉ được công bố sau khi hoàn tất bước định danh này nhằm đảm bảo độ chính xác cao nhất.
3. Lợi ích khi áp dụng quy trình xét nghiệm Salmonella
Đối với trang trại và doanh nghiệp
- Phát hiện sớm mầm bệnh
- Giảm rủi ro thiệt hại kinh tế
- Nâng cao chất lượng sản phẩm
Đối với chuỗi thực phẩm
- Kiểm soát an toàn từ nguồn
- Hỗ trợ truy xuất nguồn gốc
- Đáp ứng yêu cầu kiểm dịch và xuất khẩu
Đối với phòng xét nghiệm
- Chuẩn hóa quy trình theo ISO
- Tăng độ chính xác và tính lặp lại
- Tối ưu thời gian và chi phí xét nghiệm
4. Xu hướng xét nghiệm Salmonella hiện nay: Kết hợp truyền thống và môi trường chọn lọc hiện đại
Hiện nay, xu hướng trong xét nghiệm Salmonella là kết hợp giữa:
- Môi trường nuôi cấy truyền thống (XLD, BG)
- Môi trường chọn lọc thế hệ mới (Rambach™ Agar)
Sự kết hợp này giúp phòng xét nghiệm:
- Nâng cao hiệu quả phát hiện
- Giảm sai sót trong quá trình phân tích
- Tăng tốc độ trả kết quả
5. Giải pháp kiểm soát Salmonella toàn diện trong chăn nuôi
Kiểm soát
Salmonella nên bắt đầu từ bước xét nghiệm thú y. Tại
FiveLab, chúng tôi cung cấp quy trình phân lập và định danh chuẩn hóa, mang lại độ tin cậy cao, giúp:
- Bảo vệ an toàn thực phẩm
- Nâng cao giá trị sản phẩm chăn nuôi
- Đáp ứng tiêu chuẩn thị trường trong nước và quốc tế
Liên hệ ngay Hotline: 0822 120 555 để được đội ngũ chuyên gia FiveLab tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ quy trình lấy mẫu xét nghiệm nhanh chóng, chính xác nhất.
Bài viết được biên soạn bởi FiveLab - Trung tâm chẩn đoán xét nghiệm và kiểm nghiệm thú y trực thuộc Công ty cổ phần thuốc thú y Trung Ương 5 (Fivevet).
Câu hỏi thường gặp:
1. Salmonella là vi khuẩn gì?
Salmonella là nhóm vi khuẩn gây bệnh đường ruột, có khả năng tồn tại ở nhiều loài vật nuôi như gia cầm, lợn và gia súc. Đây là một trong những tác nhân quan trọng gây ngộ độc thực phẩm có nguồn gốc động vật và ảnh hưởng lớn đến an toàn thực phẩm.
2. Salmonella thường xuất hiện ở đâu?
Salmonella có thể xuất hiện trong phân động vật, ruột, gan, lách, thịt, trứng, thức ăn chăn nuôi, nước uống và cả môi trường chăn nuôi. Vi khuẩn này có thể tồn tại âm thầm nếu không được giám sát và xét nghiệm định kỳ.
3. Vì sao cần xét nghiệm Salmonella trong thú y?
Xét nghiệm Salmonella giúp phát hiện sớm mầm bệnh, từ đó kiểm soát nguy cơ lây lan trong đàn vật nuôi và trong toàn bộ chuỗi thực phẩm. Đây là bước quan trọng để giảm rủi ro thiệt hại kinh tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
4. Những loại mẫu nào thường được dùng để xét nghiệm Salmonella?
Các mẫu thường được sử dụng gồm phân động vật, mẫu ruột, gan, lách, thịt, trứng, sản phẩm có nguồn gốc động vật, thức ăn chăn nuôi và nước uống.
5. Xét nghiệm Salmonella trong thú y ở đâu?
Xét nghiệm Salmonella tại các Trung tâm chẩn đoán xét nghiệm kiểm nghiệm thú y uy tín. Bạn có thể tham khảo và gửi mẫu về
Trung tâm chẩn đoán xét nghiệm kiểm nghiệm thú y Trung ương 5 - FiveLab (Cụm CN Hà Bình Phương, Thường Tín, Hà Nội.)
Tài liệu tham khảo:
1. TCVN 8400-19:2014 Bệnh động vật – Quy trình chẩn đoán – Phần 19: Bệnh phó thương hàn lợn.
2. TCVN 8400 – 12:2011 Bệnh động vật – Quy trình chẩn đoán – Phần 12: Bệnh bạch lỵ và thương hàn ở gà.
3. Merck. Rambach Agar – Instructions for Use. Darmstadt, Germany.
Xem thêm:
-
BỆNH NẤM DIỀU Ở GIA CẦM LÀ GÌ? DẤU HIỆU VÀ CÁCH PHÒNG TRỊ HIỆU QUẢ
-
TÁCH CHIẾT TỰ ĐỘNG LÀ GÌ? NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG VÀ LỢI ÍCH TRONG XÉT NGHIỆM SINH HỌC
-
BỆNH MYCOPLASMA SUIS TRÊN HEO LÀ GÌ? CÁCH PHÁT HIỆN BẰNG PHƯƠNG PHÁP NHUỘM GIEMSA
024 3376 6868 
info@fivevet.vn 
Đăng nhập 
VN
ENG
