Bệnh viêm da tiết dịch trên lợn là bệnh do vi khuẩn Staphylococcus hyicus gây ra, chủ yếu gặp ở lợn con dưới 8 tuần tuổi. Trong bài viết này, Phòng Kỹ thuật thực địa Fivevet tổng hợp những thông tin quan trọng về đặc điểm, nguyên nhân, triệu chứng, bệnh tích, cách chẩn đoán, phòng bệnh và hướng điều trị bệnh viêm da tiết dịch trên lợn.
Bệnh viêm da tiết dịch trên lợn
1. Bệnh viêm da tiết dịch trên lợn có đặc điểm như thế nào?
- Bệnh viêm da tiết dịch thường phát ra đột ngột, chủ yếu gặp ở lợn con từ 5-60 ngày tuổi.
- Tỷ lệ mắc bệnh dao động từ 10-90%, tỷ lệ chết từ 5-90%, tùy thuộc vào mức độ bệnh, sức khỏe của đàn và thời điểm phát hiện, xử lý.
- Sau khi xâm nhập vào cơ thể lợn, vi khuẩn gây tổn thương da, viêm da và nhiễm trùng. Trong trường hợp nặng, bệnh có thể gây biến chứng hoặc làm lợn chết.
- Bên cạnh đó, vi khuẩn còn sản sinh độc tố tấn công gan và thận, gây tổn thương các cơ quan này.
2. Nguyên nhân gây bệnh viêm da tiết dịch trên lợn
- Bệnh viêm da tiết dịch trên lợn do vi khuẩn Staphylococcus hyicus gây ra. Đây là một loại tụ cầu khuẩn Gram dương, tương đối bền vững ngoài môi trường.
- Vi khuẩn thường xâm nhập sau khi da lợn bị trầy, bị cắn hoặc bị xây xước do rơm lót, mùn cưa cứng và bẩn. Ghẻ cũng là một trong những tác nhân tiền phát, tạo điều kiện để vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh.
- Bệnh thường xảy ra riêng lẻ trên một số ít lợn con trong trại. Tuy nhiên, tại những trang trại có nhiều lợn nái tơ, tức lợn nái đẻ lứa đầu, bệnh có thể diễn biến nghiêm trọng hơn, làm tăng tỷ lệ mắc bệnh ở lợn con sơ sinh và lợn con cai sữa.
Theo các nghiên cứu dịch tễ học thú y (Diseases of Swine), nguyên nhân chính của hiện tượng này là do số lượng vi khuẩn Staphylococcus hyicus trong âm đạo lợn mẹ tăng cao vào những ngày trước khi sinh. Do đó, lợn con có thể nhiễm vi khuẩn ngay khi vừa được sinh ra.
3. Triệu chứng bệnh viêm da tiết dịch trên lợn
Lợn mới mắc bệnh thường có biểu hiện mệt mỏi, xù lông, xuất hiện các mụn đỏ quanh chân lông và tuyến mỡ. Bệnh biểu hiện ở 3 thể chính.
3.1. Thể quá cấp tính
Trên bề mặt da tiết ra dịch thẩm xuất giống như mỡ. Các mụn nước xuất hiện ở gốc chân lông, sau đó vỡ ra, kết lại hoặc tạo thành những lớp vảy màu nâu.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, lợn có thể chết sau 2–3 ngày.
3.2. Thể cấp tính
Trong vòng 3–5 ngày, các nốt tổn thương lan ra vùng bụng và nách, sau đó chuyển sang màu thâm tím, có khi màu đen.
Bề mặt da bị lở loét và bao phủ bởi một lớp dịch rỉ nhờn. Sau đó, lớp dịch này đông khô, dính bết vào lông và tạo thành những đám màu nâu trên da.
Biểu hiện ở thể cấp tính tương tự thể quá cấp tính nhưng mức độ nhẹ hơn và tỷ lệ tử vong thấp hơn. Bệnh thường kéo dài từ 10–15 ngày.
3.3. Thể mạn tính
Ở thể mạn tính, các lỗ viêm chân lông bị phù nề và tiết nhiều dịch. Khi các lớp vảy đen bong ra, lớp biểu bì non bên dưới bị lộ, dễ xây xát và nhiễm trùng thứ phát.
Lợn viêm da và lợn khỏe mạnh bình thường4. Bệnh tích bệnh viêm da tiết dịch trên lợn
- Bệnh tích chủ yếu là tình trạng viêm tiết dịch và hoại tử trên da.
- Vùng da tổn thương ban đầu có màu xám nhạt, sau đó chuyển dần sang màu xám đen và vón cục. Trong trường hợp bệnh diễn biến cấp tính, da lợn có thể chuyển sang màu đen.
- Một số lợn bị nhiễm các bệnh kế phát có thể xuất hiện thêm những bệnh tích tương ứng. Ngoài ra, có thể quan sát thấy tổn thương ở gan và thận do độc tố của vi khuẩn gây ra.
5. Cách chẩn đoán bệnh viêm da tiết dịch trên lợn
Có thể dựa vào độ tuổi mắc bệnh, triệu chứng trên da, đặc điểm dịch tiết và bệnh tích để chẩn đoán sơ bộ bệnh viêm da tiết dịch trên lợn.
Trên lâm sàng, cần chẩn đoán phân biệt với một số bệnh sau:
- Viêm da do Circovirus: Bệnh làm giảm nghiêm trọng năng suất chăn nuôi và gây tốn kém chi phí.
- Viêm da trong hội chứng PMWS: Lợn sốt cao từ 41-42°C, có thể đột tử hoặc xuất hiện các triệu chứng thần kinh. Lợn sụt cân, hốc hác, lông thô ráp; da tái nhợt, xù xì, đóng vảy, đôi khi bị vàng da. Lợn chậm phát triển, thường gặp ở giai đoạn 6-8 tuần tuổi và tai có thể bị đổi màu.
- Viêm da trong hội chứng PDNS: Triệu chứng viêm da, suy thận thường được phát hiện trong những đàn mắc PMWS. Tỷ lệ chết ở lợn cai sữa khoảng 6-10%, nhưng trong một số trường hợp có thể lên đến 20%. Ở lợn lớn hơn, tỷ lệ chết có thể lên đến 10%.Trên da xuất hiện các dấu đỏ giống những vết xuất huyết của bệnh dịch tả lợn hoặc phó thương hàn. Bệnh có thể kéo dài trong đàn nhiều tháng, thường đạt đỉnh sau khoảng 6-12 tháng rồi giảm dần.
6. Cách phòng bệnh viêm da tiết dịch trên lợn cho trang trại
Để phòng bệnh viêm da tiết dịch trên lợn, trại nuôi cần thực hiện tốt an toàn sinh học, vệ sinh chuồng trại, hạn chế các yếu tố gây tổn thương da và tăng cường sức khỏe cho đàn lợn.
- Thường xuyên vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, giữ chuồng khô ráo, độ ẩm không quá 70% và không để nhiệt độ quá nóng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Có thể phun sát trùng định kỳ bằng một trong các sản phẩm như: Five-BGF, Five-B.K.G, Five-Iodine, Five-Perkon 3S,…
- Kiểm tra và sửa chữa chuồng trại, tránh những vị trí gồ ghề có thể gây trầy xước cho lợn. Thực hiện triệt để nguyên tắc cùng vào cùng ra đối với lợn sau cai sữa và lợn thịt.
- Sau khi thực hiện các thủ thuật ngoại khoa như bấm răng nanh, cắt đuôi hoặc cắt rốn cho lợn con, cần sát khuẩn dụng cụ sạch sẽ. Dùng Five-Iodine sát trùng vị trí cắt và tiêm cho lợn con bằng một trong các sản phẩm như: Five-Amox@.LA, Five-Genamox.LA, Five-AmColiDex.LA,… Liệu trình: 1 mũi duy nhất. Hoặc sử dụng Five-S.P.C nhỏ cho lợn với liều 2 giọt/con.
- Sử dụng một trong các loại kháng sinh cho lợn mẹ trước và sau sinh 1 tuần để hạn chế lây nhiễm cho lợn con như: Five-AmoxClav, Five-Amox Siêu tan, Five-Amoxcin Super, Five-DoxColis,…
- Tẩy giun, sán và ghẻ định kỳ bằng một trong các sản phẩm như: Five-Ivermectin, FIVE-ALBEN.100 Oral, Five-Fenbenzole,…
- Bổ sung vitamin, khoáng chất và các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa, hấp thu, giúp lợn khỏe mạnh và sinh trưởng tốt như: Five-Prozyme 5Way, Five-Enzym, Five-Men sống, Five-Orgacid, Five-Masol Forte, Five-Aminovit Super, Five-Mix Nhân sâm,… Liệu trình: 3–5 ngày.
7. Phác đồ điều trị bệnh viêm da tiết dịch trên lợn
Bước 1:Tách những con có biểu hiện viêm da tiết dịch riêng. Sử dụng các chất sát khuẩn tắm cho lợn như: Five-Iodine pha với tỷ lệ 1/300 tắm cho lợn hoặc Five-CTC Spray, Five-Oxymykoin Spray phun lên toàn bộ cơ thể lợn, ngày phun 2 lần.
Bước 2: Hạ sốt, giảm đau, tiêu viêm: Sử dụng một trong các sản phẩm sau: Five-Gluco.KC namic; Five-MetaMax.50, Five-Ketofen; Five-Flunixin, Five-Anagin.C, Five-Clofenac, Five-Dexa, Five-Medemin,… Liệu trình 3 ngày.
Bước 3: Sử dụng một trong các loại kháng sinh đặc trị chống viêm da, ức chế vi khuẩn bội nhiễm như: Five-PenStrep.LA, Five-Amox@.LA, Five-Genamox.LA, Five-AmColiDex.LA, Five-Cefquin 25,… Liệu trình 3-5 ngày.
Bước 4: Trợ sức, trợ lực: Five-Butasal, Five-Cafein, Five-Bcomplex Inj, Five-ADE Inj, Five-Acemin B12,... Liệu trình 3-5 ngày.
Bước 5: Giải độc gan thận sử dụng một trong các sản phẩm sau: Five-Bogama ginseng, Five-Giải độc gan,.... Liệu trình 3-5 ngày.
Xử lý viêm da tiết dịch trên lợnLưu ý: Trường hợp lợn con bị nhiễm độc nặng, yếu cần tăng cường giải độc thực hiện kết hợp giải pháp sau: Sử dụng kết hợp Five-Vitamin C Inj + Urotropin + Five-Cafein. Liệu trình: 2-3 ngày.
Để kiểm soát bệnh hiệu quả, trại nuôi cần giữ chuồng sạch, khô ráo, sát trùng định kỳ, hạn chế các nguyên nhân gây tổn thương da, kiểm soát ghẻ và thực hiện tốt công tác sát khuẩn khi bấm răng, cắt đuôi hoặc cắt rốn cho lợn con.
Khi phát hiện lợn có biểu hiện bất thường trên da, cần cách ly và xử lý sớm, đồng thời liên hệ bác sĩ thú y nếu bệnh lan nhanh, lợn suy yếu hoặc điều trị không đáp ứng.
Bài viết được biên soạn bởi Phòng Kỹ thuật thực địa – Công ty Cổ phần Thuốc thú y Trung ương 5 (Fivevet).
Câu hỏi thường gặp
1. Bệnh viêm da tiết dịch trên lợn do nguyên nhân gì?
Bệnh do vi khuẩn Staphylococcus hyicus gây ra. Vi khuẩn thường xâm nhập qua những vị trí da bị trầy xước, tổn thương hoặc viêm do ghẻ.
2. Bệnh viêm da tiết dịch thường gặp ở lợn bao nhiêu ngày tuổi?
Bệnh chủ yếu gặp ở lợn con từ 5–60 ngày tuổi, đặc biệt là lợn con dưới 8 tuần tuổi.
3. Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm da tiết dịch là gì?
Lợn thường mệt mỏi, xù lông, xuất hiện mụn đỏ quanh chân lông. Sau đó, da tiết dịch nhờn, đóng vảy màu nâu hoặc xám đen, lông dính bết và có thể xuất hiện hoại tử da.
4. Bệnh viêm da tiết dịch trên lợn có nguy hiểm không?
Có. Trong trường hợp nặng, bệnh có thể tiến triển nhanh, làm lợn chết sau 2–3 ngày. Độc tố của vi khuẩn còn có thể gây tổn thương gan và thận.
5. Làm thế nào để phòng bệnh viêm da tiết dịch trên lợn?
Cần giữ chuồng trại sạch và khô, sát trùng định kỳ, kiểm soát ghẻ, loại bỏ các vật sắc nhọn gây trầy xước da và sát khuẩn kỹ dụng cụ, vị trí cắt sau khi bấm răng, cắt đuôi hoặc cắt rốn cho lợn con.
Xem thêm
BỆNH TGE Ở LỢN LÀ GÌ
BỆNH NHIỄM VI KHUẨN ĐƯỜNG MÁU DO MYCOPLASMA SUIS TRÊN HEO
024 3376 6868 
info@fivevet.vn 
Đăng nhập 
VN
ENG
