Viêm da nổi cục (LSD) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên bò, do Lumpy Skin Disease Virus (LSDV) gây ra. Đây là virus thuộc họ
Poxviridae, chi Capripoxvirus. Bệnh có khả năng lây lan nhanh, được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm xuyên biên giới và gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho ngành chăn nuôi toàn cầu. Bò mắc bệnh thường biểu hiện sốt cao 39 - 41°C, xuất hiện các nốt sần trên da, sưng hạch, giảm ăn, giảm sản lượng sữa và suy giảm thể trạng. Tỷ lệ mắc bệnh trung bình khoảng 10%, có thể dao động từ 3% đến 85% tùy theo khu vực và điều kiện dịch tễ, trong khi tỷ lệ chết thường ở mức 1% đến 3%. Tại Việt Nam, LSD được ghi nhận lần đầu vào năm 2020 tại một số tỉnh phía Bắc và nhanh chóng lan rộng ra nhiều địa phương. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu đặc điểm di truyền và độc lực của các chủng virus lưu hành trong nước trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm phục vụ công tác chẩn đoán, phòng bệnh và xây dựng chiến lược kiểm soát hiệu quả.
Trong nghiên cứu được công bố, nhóm tác giả đã thu thập mẫu bệnh phẩm từ bò nghi nhiễm LSD tại tỉnh Lạng Sơn năm 2021. Virus được phát hiện bằng kỹ thuật Real-time PCR và sau đó tiến hành giải trình tự bằng công nghệ giải trình tự thế hệ mới (Next-Generation Sequencing - NGS). Kết quả cho thấy bộ gen của chủng
LSDV/Vietnam/21L10 có chiều dài 146.083 cặp base (bp), bao gồm 149 khung đọc mở (ORFs). Phân tích so sánh di truyền cho thấy mức độ tương đồng nucleotide rất cao (99,99%) với một số chủng đang lưu hành tại Việt Nam và Trung Quốc. Phân tích cây phát sinh chủng loại (phylogenetic analysis) xác định chủng 21L10 thuộc cùng nhánh di truyền với các chủng đang lưu hành trong khu vực và khác biệt với các chủng vaccine. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc phân biệt virus thực địa và virus vaccine trong công tác chẩn đoán phân tử. Việc giải trình tự
toàn bộ bộ gen thay vì chỉ phân tích một vài đoạn gen riêng lẻ đã cung cấp dữ liệu đầy đủ, toàn diện hơn về đặc điểm di truyền của virus LSD tại Việt Nam. Đây là nền tảng quan trọng để theo dõi sự biến đổi, tiến hóa của virus và đánh giá nguy cơ xuất hiện các biến thể mới.
Bên cạnh phân tích di truyền, nghiên cứu còn tiến hành thử nghiệm gây nhiễm thực nghiệm trên bò khỏe mạnh nhằm đánh giá mức độ gây bệnh của chủng LSDV/Vietnam/21L10. Kết quả cho thấy nhóm bò nhiễm virus xuất hiện sốt cao có ý nghĩa thống kê so với nhóm đối chứng, đồng thời ghi nhận các biểu hiện lâm sàng điển hình như giảm ăn, suy nhược, chảy nước mắt, nổi nốt sần da, viêm và sưng hạch bạch huyết. Các tổn thương hoại tử tại da và hạch cũng được quan sát khi mổ khám. Ngoài ra, virus được phát hiện trong mẫu nước bọt của bò nhiễm trong những ngày đầu sau gây nhiễm, cho thấy khả năng đào thải virus và nguy cơ lây lan trong đàn. Những dữ liệu này xác nhận chủng LSDV/Vietnam/21L10 là chủng phân lập độc lực cao trong tự nhiên, góp phần làm rõ đặc điểm gây bệnh của virus LSD đang lưu hành tại Việt Nam. Đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam kết hợp đầy đủ giữa giải trình tự hệ gen hoàn chỉnh và đánh giá độc lực thực nghiệm.
Việc công bố nghiên cứu trên tạp chí quốc tế là chứng rõ ràng cho tính minh bạch và giá trị ứng dụng thực tiễn của các kết quả khoa học do Fivevet thực hiện. Nghiên cứu này thuộc chương trình nghiên cứu khoa học trọng điểm cấp Nhà nước và được thực hiện với sự kết hợp của doanh nghiệp, nhà khoa học, cơ quan quản lý trong việc giải quyết các vấn đề dịch bệnh thực tiễn. Tiếp nối những thành tựu đó, Fivevet cam kết tiếp tục đầu tư mạnh mẽ cho nghiên cứu - đổi mới - làm chủ công nghệ, để luôn đồng hành cùng người chăn nuôi bằng nền tảng khoa học, an toàn và hiệu quả bền vững.
Ở thời điểm hiện tại, mặc dù chưa có thuốc đặc trị LSD, nhưng phác đồ điều trị của Fivevet cũng đã mang lại hiệu quả tích cực cho đàn vật nuôi:
Kiểm soát vật chủ trung gian gây bệnh:
-
Five-B.K.G, Five-Iodine được sử dụng để sát trùng chuồng trại định kỳ
-
Five-Tox, Five-Permethrin dùng để diệt vật chủ trung gian truyền bệnh như diệt ruồi muỗi, côn trùng…
- Sử dụng
Five-Ivemectin, Five-Mectin 100 tiêm diệt ve, ghẻ 3 tháng/lần
Đối với điều trị cục bộ các ổ viêm trên da:
-
Five-CTC spray được sử dụng để phun trực tiếp vào vết thương
Đối với điều trị toàn thân, các sản phẩm của Fivevet được sử dụng trong phác đồ này có thể kể tới:
-
Five-Ketofen, Five-Metamax.50, Five-Dexa: Có tác dụng hạ sốt, chống viêm, giảm đau.
-
Five-Butasal, Five-B Complex Inj, Five-Cafein: Có tác dụng trợ sức, trợ lực.
-
Combo 3 in 1 CEKESAL, Five-Cetifor Inj, Five-Cefketo, Five-Cefketo Plus, Five-CefOne@LA: Là các sản phẩm kháng sinh chống nhiễm trùng thứ phát, ức chế vi khuẩn tạo mủ, chống viêm đường hô hấp.
-
Beta Glucan.C, B.Complex-K&C, Five-Enzym, Five-Prozyme 5 way: Có tác dụng bổ sung các chất kích thích và sản sinh miễn dịch, tăng nâng cao sức đề kháng.
Việc phối hợp đúng cách trong 3–5 ngày giúp hạn chế biến chứng, cải thiện sức khỏe và phục hồi đàn gia súc.
Đọc thêm:
GSDD. TS. Nguyễn Thị Hương được bầu làm Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Thú y Việt Nam
FiveLab - Trung tâm chẩn đoán xét nghiệm thú y uy tín, chất lượng
Đào tạo kiến thức định kỳ: Fivevet chủ động cập nhật kiến thức về bệnh viêm da nổi cục, viêm não Nhật Bản và cầu trùng trên vật nuôi
Khẩn trương kiểm soát, ngăn chặn các ổ dịch bệnh viêm da nổi cục