Mèo gãi liên tục, tiêu chảy tái diễn, bụng phình to hoặc ho kéo dài có thể là dấu hiệu nhiễm ký sinh trùng. Ngay cả mèo chỉ nuôi trong nhà vẫn có nguy cơ tiếp xúc với mầm bệnh thông qua thức ăn, môi trường hoặc côn trùng.
Bọ chét, giun đũa, giun móc, Giardia, giun tim, giun phổi và Toxoplasma gondii là 7 loại/nhóm ký sinh trùng đáng lưu ý ở mèo. Mỗi tác nhân có đường lây, triệu chứng và cách kiểm soát khác nhau.
Trong bài viết này,
FivePet (Fivevet for Pet) sẽ cùng bạn tìm hiểu 7 loại ký sinh trùng nguy hiểm ở mèo, dấu hiệu nhận biết, đường lây và cách phòng ngừa hiệu quả, giúp chủ nuôi chủ động bảo vệ sức khỏe thú cưng.

1. 7 loại ký sinh trùng nguy hiểm ở mèo
1.1. Bọ chét: Gây ngứa, viêm da và thiếu máu
Bọ chét là ngoại ký sinh trùng hút máu, thường khiến mèo ngứa ngáy, gãi nhiều, rụng lông hoặc viêm da dị ứng. Khi nhiễm nặng, đặc biệt ở mèo con, bọ chét có thể gây thiếu máu.
Ngoài ra, mèo có nguy cơ nhiễm sán dây Dipylidium caninum khi liếm lông và vô tình nuốt bọ chét mang ấu trùng.
Dấu hiệu nhận biết:
- Gãi, liếm hoặc cắn lông liên tục.
- Da đỏ, rụng lông, có vảy.
- Xuất hiện những hạt đen nhỏ có thể là phân bọ chét.
Cách phòng ngừa: Sử dụng sản phẩm kiểm soát bọ chét dành riêng cho mèo như Five-Fipronil spot on for cat, kết hợp giặt ổ nằm, hút bụi và vệ sinh môi trường. Cần kiểm tra cả những thú cưng sống cùng nhà để hạn chế tái nhiễm.
1.2. Giun đũa: Ảnh hưởng tiêu hóa và sự phát triển
Giun đũa, đặc biệt là Toxocara cati, thường gặp ở mèo con. Mèo có thể nhiễm khi nuốt trứng giun từ môi trường, ăn phải con mồi, vật chủ mang ấu trùng giun hoặc qua sữa mẹ.
Khi nhiễm bệnh, giun ký sinh trong ruột có thể gây rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng. Trường hợp nhiễm nặng có thể gây tắc ruột.
Dấu hiệu nhận biết:
- Bụng phình to, nhất là ở mèo con.
- Nôn, tiêu chảy hoặc chậm tăng cân.
- Lông xơ xác, thể trạng kém.
Ngay cả khi không quan sát thấy giun trong phân, mèo vẫn có thể bị nhiễm giun. Vì vậy, cần thực hiện xét nghiệm phân để phát hiện trứng giun và hỗ trợ chẩn đoán chính xác.
Cách phòng ngừa: Để giảm nguy cơ nhiễm giun, chủ nuôi nên duy trì lịch tẩy giun phù hợp với độ tuổi và nguy cơ nhiễm của mèo. Đồng thời, cần dọn phân hằng ngày, thường xuyên vệ sinh khay cát và hạn chế mèo săn bắt các động vật có thể mang mầm bệnh.
1.3. Giun móc: Có thể gây mất máu
Giun móc là ký sinh trùng đường ruột, trong đó
Ancylostoma tubaeforme là một loài gây bệnh ở mèo. Chúng bám vào niêm mạc ruột và hút máu, có thể dẫn đến thiếu máu khi nhiễm nhiều.

Do các biểu hiện khi nhiễm giun móc có thể giống với nhiều bệnh khác, chủ nuôi khó xác định nguyên nhân chỉ bằng cách quan sát tại nhà. Khi nghi ngờ mèo nhiễm bệnh, bạn nên đưa mèo đến cơ sở thú y để được thăm khám và xét nghiệm phân.
Cách phòng ngừa: Giữ nơi ở sạch sẽ, dọn phân thường xuyên và lựa chọn thuốc tẩy giun có chỉ định phù hợp với giun móc ở mèo. Nếu mèo đã có tình trạng thiếu máu nặng, cần được bác sĩ thú y xử lý kịp thời.
1.4. Giardia: Gây tiêu chảy kéo dài, dễ tái nhiễm
Giardia là ký sinh trùng đơn bào ở đường ruột. Mèo nhiễm khi nuốt phải nang Giardia từ nước, thức ăn hoặc môi trường nhiễm phân.
Không phải mèo nào nhiễm Giardia cũng có biểu hiện rõ ràng. Một số vẫn sinh hoạt bình thường, trong khi những cá thể khác gặp tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài. Vì vậy, nếu mèo thường xuyên bị tiêu chảy hoặc tái phát nhiều lần, chủ nuôi nên cho mèo đi khám để tìm nguyên nhân.

Chỉ dựa vào triệu chứng sẽ chưa đủ để kết luận mèo nhiễm Giardia. Tùy trường hợp, bác sĩ thú y có thể chỉ định xét nghiệm phân, xét nghiệm kháng nguyên hoặc phương pháp phù hợp khác.
Cách phòng ngừa: Dọn phân, vệ sinh khay cát và làm sạch các vật dụng của mèo thường xuyên. Nếu mèo được chẩn đoán nhiễm Giardia, việc điều trị cần đi cùng với vệ sinh môi trường sống để hạn chế tái nhiễm. Chủ nuôi nên thực hiện đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ trong suốt quá trình chăm sóc
1.5. Giun tim: Nguy cơ tổn thương hô hấp nghiêm trọng
Giun tim Dirofilaria immitis lây truyền qua muỗi. Ở mèo, ký sinh trùng này có thể gây viêm, tổn thương phổi và những biến chứng nghiêm trọng, đôi khi dẫn đến đột tử.
Dấu hiệu nhận biết:
- Ho, thở nhanh hoặc khó thở.
- Nôn không rõ nguyên nhân.
- Mệt mỏi, giảm hoạt động.
Các biểu hiện này dễ nhầm với hen mèo hoặc những bệnh hô hấp khác. Vì vậy, khi mèo có dấu hiệu bất thường, bạn nên đưa mèo đi khám để bác sĩ đánh giá và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.
Cách phòng ngừa: Tham khảo bác sĩ thú y để lựa chọn thuốc có chỉ định phòng giun tim cho mèo, đồng thời hạn chế muỗi xâm nhập và loại bỏ nước đọng quanh nơi nuôi.
Chủ nuôi cũng cần phân biệt rõ công dụng của từng sản phẩm: thuốc tẩy giun đường ruột hoặc thuốc diệt bọ chét không mặc nhiên có tác dụng phòng giun tim. Trước khi sử dụng, hãy kiểm tra chỉ định trên nhãn để biết sản phẩm có phù hợp với nhu cầu phòng bệnh của mèo hay không.
1.6. Giun phổi: Khiến mèo ho và khó thở
Giun phổi, điển hình là Aelurostrongylus abstrusus, có thể gây tổn thương đường hô hấp. Mèo thường nhiễm khi ăn vật chủ trung gian hoặc con mồi mang ấu trùng.Những mèo thường xuyên ra ngoài và có thói quen săn bắt vì thế sẽ có nguy cơ tiếp xúc cao hơn.
Dấu hiệu nhận biết:
- Ho kéo dài.
- Thở nhanh, khó thở.
- Mệt mỏi hoặc giảm vận động.
Nếu bệnh tiến triển nặng, giun phổi có thể đe dọa tính mạng, đặc biệt ở mèo con hoặc mèo có thể trạng yếu. Khi mèo ho kéo dài hay thay đổi cách thở, chủ nuôi nên đưa mèo đi khám để xác định nguyên nhân.
Cách phòng ngừa: Hạn chế mèo săn bắt và sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ thú y. Khi nghi ngờ mèo nhiễm giun phổi, bác sĩ có thể áp dụng kỹ thuật Baermann để tìm ấu trùng trong phân, kết hợp với các phương pháp chẩn đoán khác.
1.7. Toxoplasma gondii: Ký sinh trùng có khả năng lây truyền sang người
Toxoplasma gondii là ký sinh trùng đơn bào. Mèo có thể nhiễm khi ăn thịt sống, con mồi mang mầm bệnh hoặc nuốt noãn nang có khả năng gây nhiễm từ môi trường.
Phần lớn mèo nhiễm không biểu hiện triệu chứng. Tuy nhiên, bệnh có thể nghiêm trọng ở mèo con hoặc mèo suy giảm miễn dịch, gây tổn thương phổi, mắt và hệ thần kinh.
Cách phòng ngừa:
- Không cho mèo ăn thịt sống.
- Hạn chế mèo săn bắt.
- Dọn phân trong khay cát hằng ngày.
- Rửa tay sau khi vệ sinh nơi nuôi mèo.
T. gondii có thể gây bệnh ở người, chủ yếu qua việc nuốt phải mầm bệnh từ thực phẩm hoặc môi trường ô nhiễm. Vuốt ve hoặc tiếp xúc thông thường với mèo không phải là đường lây nhiễm điển hình nếu thực hiện vệ sinh phù hợp.
Phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch cần đặc biệt chú ý đến vệ sinh thực phẩm, vệ sinh tay và việc xử lý phân mèo để chủ động phòng bệnh.
2. Khi nào cần đưa mèo đi xét nghiệm ký sinh trùng?
Các bệnh do ký sinh trùng có thể có biểu hiện giống với bệnh tiêu hóa, da liễu hoặc hô hấp. Vì vậy, chỉ quan sát triệu chứng tại nhà thường chưa đủ để xác định mèo đang gặp vấn đề gì. Chủ nuôi nên đưa mèo đi khám khi nhận thấy những dấu hiệu sau:
- Tiêu chảy, nôn hoặc sút cân kéo dài.
- Ngứa nhiều, rụng lông bất thường.
- Bụng phình to, chậm phát triển.
- Ho, thở nhanh hoặc giảm hoạt động.
- Niêm mạc nhợt, mệt mỏi.
Sau khi thăm khám, bác sĩ thú y sẽ cân nhắc xét nghiệm phân, xét nghiệm máu hoặc các kiểm tra chuyên biệt tùy theo tình trạng của mèo. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Lưu ý: Nếu mèo thở há miệng, khó thở rõ rệt, ngất hoặc niêm mạc rất nhợt, cần đưa đến cơ sở thú y ngay.
3. Cách phòng ngừa ký sinh trùng ở mèo
Phòng ngừa ký sinh trùng là việc cần duy trì trong quá trình chăm sóc mèo hằng ngày. Bên cạnh sử dụng sản phẩm phù hợp, chủ nuôi cần chú ý đến thức ăn, vệ sinh nơi ở và thói quen sinh hoạt của mèo.

Ngay cả khi chỉ nuôi mèo trong nhà, bạn vẫn nên duy trì các biện pháp phòng ngừa. Nếu mèo xuất hiện dấu hiệu bất thường, hãy cho mèo đi khám để tìm nguyên nhân và được hướng dẫn chăm sóc phù hợp
4. Sản phẩm kiểm soát ký sinh trùng cho mèo từ Fivevet
Mỗi loại ký sinh trùng có đặc điểm sinh học và đường lây khác nhau. Vì vậy, việc lựa chọn sản phẩm cần dựa trên tác nhân gây bệnh, độ tuổi, cân nặng, tình trạng sức khỏe của mèo và phổ chỉ định của từng sản phẩm.
Five-Fentel Plus – Kiểm soát ký sinh trùng đường ruột: chứa fenbendazole, pyrantel pamoate và praziquantel, phổ tác dụng đối với một số ký sinh trùng đường ruột ở chó, mèo, bao gồm giun đũa, một số loài giun móc, sán dây và Giardia spp.
Five-Fipronil spot on for pet (Cat) – Kiểm soát ngoại ký sinh trùng: là sản phẩm nhỏ gáy dành cho mèo, giúp kiểm soát bọ chét, ve và rận thuộc phổ chỉ định trên nhãn.
Để hạn chế tái nhiễm, việc dùng sản phẩm nên kết hợp với vệ sinh nơi ở và vật dụng của mèo. Nếu chưa rõ mèo đang nhiễm loại ký sinh trùng nào, bạn nên tham khảo bác sĩ thú y trước khi lựa chọn thuốc.
Câu hỏi thường gặp
1. Mèo nuôi trong nhà có cần tẩy giun không?
Có thể vẫn cần vì mèo có nguy cơ tiếp xúc với mầm bệnh từ thức ăn, côn trùng hoặc môi trường. Lịch tẩy giun nên được xác định theo nguy cơ thực tế.
2. Bao lâu nên tẩy giun cho mèo?
Theo ESCCAP, mèo con nên tẩy giun từ
3 tuần tuổi, lặp lại
2 tuần/lần đến khi cai sữa; nếu nguy cơ nhiễm cao, tiếp tục hằng tháng đến 6 tháng tuổi. Mèo trưởng thành nuôi trong nhà, nguy cơ thấp có thể tẩy
1–2 lần/năm; mèo thường ra ngoài, săn bắt cần
1–3 tháng/lần. Chọn thuốc phù hợp với tuổi, cân nặng và hướng dẫn thú y.
3. Ký sinh trùng ở mèo có lây sang người không?
Có. Một số ký sinh trùng như giun đũa, giun móc và
Toxoplasma gondii có thể lây sang người qua môi trường nhiễm mầm bệnh. Để phòng ngừa, cần tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn thú y, vệ sinh khay cát và rửa tay sau khi dọn phân mèo.
4. Không thấy giun trong phân có nghĩa là mèo không nhiễm ký sinh trùng không?
Không. Mèo vẫn có thể nhiễm ký sinh trùng dù không thấy giun trong phân hoặc chưa có triệu chứng rõ ràng. Bác sĩ thú y có thể chỉ định xét nghiệm phù hợp để kiểm tra.
5. Five-Fentel Plus có phòng được giun tim và giun phổi không?
Five-Fentel Plus được chỉ định kiểm soát một số giun tròn, sán dây và Giardia đường ruột,
chưa có chỉ định phòng giun tim hoặc giun phổi. Để phòng hai nhóm này, chủ nuôi nên tham khảo bác sĩ thú y để chọn sản phẩm phù hợp.
Xem thêm:
-
Five-Fentel Plus: Sản phẩm tẩy giun sán phổ rộng hiệu quả và an toàn cho chó mèo
-
Cách nhỏ gáy cho chó mèo đúng cách, an toàn tại nhà